กลับไปหน้าความรู้สำหรับประชาชน

ระบบการคัดแยกความรุนแรงของผู้ป่วยภายในห้องฉุกเฉิน

เนื่องจากทรัพยากรต่างๆในห้องฉุกเฉินทั้งทรัพยากรบุคคลและทรัพยากรสิ่งของมีขีดจำกัดในการให้บริการ ในการเข้ารับบริการในห้องฉุกเฉินแต่ละครั้ง จึงจำเป็นต้องมีการคัดแยกระดับความรุนแรงของผู้ป่วยในเบื้องต้น เพื่อประเมินความรีบด่วนและความจำเป็นในการใช้ทรัพยากรต่างๆของห้องฉุกเฉิน ผู้ป่วยแต่ละคนที่เข้ามารับบริการในห้องฉุกเฉิน จะมีลำดับขั้นตอนในการเข้าถึงบริการภายในห้องฉุกเฉินที่แตกต่างกันตามแต่ระดับความรุนแรงของอาการเจ็บป่วยที่มาในครั้งนั้นๆ


ผู้ป่วยที่เข้ามารับบริการภายในห้องฉุกเฉิน จะถูกคัดแยกระดับความรุนแรงโดยสัญญาณชีพ และอาการแสดงที่ตรวจพบได้เบื้องต้น และแยกเป็นระดับต่างๆ ดังนี้

ระดับความรุนแรง ลักษณะผู้ป่วย ตัวอย่างผู้ป่วย
ระดับที่ 1 (สีแดง) ผู้ป่วยทีอาการหรือสัญญาณชีพที่ผิดปกติร้ายแรง อาจเสียชีวิตได้ ต้องได้รับการช่วยฟื้นคืนชีพทันที หรือหาสาเหตุ ทำหัตถการ รักษา เพื่อให้พ้นภาวะวิกฤตอย่างเร่งด่วน
  • ผู้ป่วยหัวใจหยุดเต้นฉับพลัน
  • ผู้ป่วยทางเดินหายใจอุดกลั้น หรือหยุดหายใจ
  • ผู้ป่วยชักเกร็งไม่ได้สติต่อเนื่อง
  • ผู้ป่วยบาดเจ็บรุนแรงหลายระบบที่มีการเสียเลือดรุนแรง
ระดับที่ 2 (สีชมพู) ผู้ป่วยที่มีอาการหรือสัญญาณชีพที่มีแนวโน้มจะแย่ลงอย่างรวดเร็ว จนอาจกลายเป็นผู้ป่วยสีแดงได้ จำเป็นต้องมีการรักษาประคับประคองระบบทางเดินหายใจ หรือระบบการไหลเวียนโลหิตเบื้องต้น และรีบค้นหาสาเหตุ เพื่อรักษาจำเพาะต่อไป
  • ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจตายฉับพลัน
  • ผู้ป่วยหัวใจเต้นช้าหรือเร็วผิดจังหวะจนกระทบต่อระบบการไหลเวียนโลหิต
  • ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองชนิดขาดเลือดที่มีอาการภายใน 4 ชั่วโมงครึ่ง
  • ผู้ป่วยที่มีอาการติดเชื้อรุนแรง
ระดับที่ 3 (สีเหลือง) ผู้ป่วยที่ยังมีการรับรู้และโต้ตอบได้ และมีสัญญาณชีพคงที่ แต่มีความเจ็บป่วยที่จำเป็นต้องมีการซักประวัติและตรวจร่างกาย และในผู้ป่วยบางคนอาจต้องส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการหรือถ่ายภาพรังสี เพื่อช่วยในการวินิจฉัยหรือรักษา ทั้งรักษาตามอาการ หรือรักษาจำเพาะ
  • ผู้ป่วยที่มีอาการหอบเหนื่อย ไข้ ปวดท้อง เวียนศีรษะ เป็นต้น
  • ผู้ป่วยอุบัติเหตุมีบาดแผลฉีกขาด หรือมีกระดูกหัก
ระดับที่ 4 (สีเขียว) ผู้ป่วยที่ยังมีการรับรู้และโต้ตอบได้ และมีสัญญาณชีพคงที่ แต่มีความเจ็บป่วยที่จำเป็นต้องมีการซักประวัติและตรวจร่างกาย และอาจไม่จำเป็นต้องส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการหรือถ่ายภาพรังสีก่อนให้การดูแลรักษา
  • ผู้ป่วยถูกสุนัขหรือแมวกัดข่วน
  • ผู้ป่วยอุบัติเหตุมีดบาด เข็มตำ หรือมีบาดแผลถลอก
  • ผู้ป่วยไข้หวัด เจ็บคอ
ระดับที่ 5 (สีขาว) ผู้ป่วยที่ไม่เข้าเกณฑ์ข้างต้น โดยจะได้รับคำแนะนำให้มารับบริการในเวลาราชการที่แผนกผู้ป่วยนอก
  • ผู้ป่วยผิดนัดโรคประจำตัว
  • ผู้ป่วยมาขอรับใบรับรองแพทย์
  • ผู้ป่วยมาฉีดยาตามนัด
  • ผู้ป่วยที่ถูกส่งมาปรึกษาแพทย์เฉพาะทาง จากโรงพยาบาลอื่นๆ โดยไม่มีภาวะเร่งด่วน

ทั้งนี้ ระดับความรุนแรงของผู้ป่วยอาจมีการเปลี่ยนแปลง ทั้งในทางที่ดีขึ้น หรือแย่ลงได้ตลอด โดยทางบุคลากรห้องฉุกเฉิน ทั้งแพทย์และพยาบาล จะมีการประเมินผู้ป่วยเป็นระยะๆ ตลอดเวลาที่ผู้ป่วยยังอยู่ในห้องฉุกเฉิน